India-Pakistan: ఇప్పటికే అ దేశానికి తిండికి తికనలేకున్న నానా పాట్లు పడుతుంది. కానీ మనపై మేకపోతు గంభీర్యం ప్రదర్శిస్తుంది. ఎలాగైనా భారత్ను దెబ్బ కొట్టేందుకు ఆ పోరు దేశం చేస్తున్న ప్రయత్నాలు అన్ని ఇన్ని కావు. ఇప్పటికే అనేక సార్లు భారత్ చేతిలో చావు దెబ్బలు తిన్నా..దాని తీరు మాత్రం మారలేదు..మోడీ నాయకత్వంలో భారత్ సూపర్ పవర్గా ఎదుగుతుంది. అయితే భారత్కు చెక్ పెట్టేందుకు మన పక్క దేశం కొత్త స్కెచ్ వేస్తుందట.. భారత్ లేకుండా కొత్త కూటమిని ఏర్పాటు చేసేందుకు ప్లాన్ చేస్తుందట..ఇప్పటికే ఆ దేశాధినేతలు కాలికి బలపం కట్టుకొని తిరగుతున్నా…ఎవరు దేకడం లేదట.. భారత్కు వ్యతిరేకంగా కూటమి కోసం ప్రయత్నాలు చేస్తున్న పరాయి దేశం కష్టాలు తెలుసుకోవాలంటే లెస్ట్ వాచ్ దిస్ స్టోరీ
భారత్కు వ్యతిరేకంగా మన పొరుగు దేశమైన పాక్ కొత్త వ్యూహాలు రచిస్తోందట. దాయాది దేశానికి అంతర్జాతీయంగా భారత్కు వస్తున్నపేరు ప్రఖ్యాతలు చూసి ఓర్వలేకపోతుంది. ఇప్పటికే పాక్, భారత్ చేతిలో ప్రత్యక్షంగా పరోక్షంగా అనేక సార్లు చావు దెబ్బలు తిన్నా దాని బుద్ది మాత్రం మారడం లేదు. ఆసియా ఖండంలో రష్యా, భారత్, చైనా బలమైన దేశాలుగా ఉన్నాయి. దక్షిణాసియాలో భారత్, చైనాలు అగ్రదేశాలుగా ఉన్నాయి.
అయితే దక్షిణాసియా భౌగోళిక రాజకీయాల్లో భారతదేశం దీర్ఘకాల ఆధిపత్యాన్ని సవాలు చేయడానికి పాకిస్తాన్ ప్రయత్నిస్తోంది. ప్రాంతీయ పొత్తులను మార్చడానికి కొత్త ప్రతిపాదనతో పాకిస్తాన్ ఉప ప్రధాన మంత్రి ఇషాక్ దార్ విశ్వ ప్రయత్నాలు చేస్తున్నారట. బంగ్లాదేశ్ ,చైనాలతో కలిసి కొత్త కూటమి ఏర్పాటు చేయడానికి పాక్ ఉపప్రధాని ఇషాక్ దార్ కృషి చేస్తున్నారట..
పాకిస్తాన్ ఉప ప్రధాన మంత్రి దార్ చాలా కాలంగా నిద్రాణంగా ఉన్న సార్క్ స్థానంలో కొత్త ప్రాంతీయ సంస్థ కోసం వాదనలు వినిపించారు. ముఖ్యంగా మే నెలలో రెండు అణ్వాయుధ దేశాల మధ్య నాలుగు రోజుల సైనిక వివాదం చెలరేగింది. భారతదేశం-పాకిస్తాన్ ఉద్రిక్తతలు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలోఇషాక్ దార్ వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఇస్లామాబాద్ బహిరంగ , సమగ్ర ప్రాంతీయవాదాన్ని కోరుకుంటున్నట్లు ఆయన ప్రకటించారు.
దక్షిణాసియా ఇకపై సున్నా-మొత్తం మనస్తత్వాలు, రాజకీయ విచ్ఛిన్నం పనిచేయని ప్రాంతీయ నిర్మాణంలో చిక్కుకుపోలేదని దార్ అన్నారు.సార్క్ వెలుపల అభివృద్ధి చెందుతున్న బహుపాక్షిక వేదికలకు పాకిస్తాన్ మద్దతు ఇస్తుందని ఆయన సంకేతాలిచ్చారు . ఇస్లామాబాద్ దక్షిణాసియాలో సహకారం, విభేదాలను భర్తీ చేయాలని భావిస్తుందట. అంతర్జాతీయ చట్టబద్ధతకు అనుగుణంగా వివాదాలు శాంతియుతంగా పరిష్కరించబడతాయని ప్రాంతీయ దేశాలకు ఇషాక్ దార్ చెబుతున్నారట
ఉమ్మడి ఆసక్తి ఉన్న రంగాలలో పరస్పర సహకారాన్ని పెంపొందించడానికి పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్, చైనా ఈ సంవత్సరం ప్రారంభంలో ఒక త్రైపాక్షిక యంత్రాంగాన్ని ఏర్పాటు చేశాయి. జూన్లో, మూడు దేశాలు కున్మింగ్లో మొదటి సమావేశాన్ని నిర్వహించాయి. కానీ భారతదేశం యొక్క ఆర్థిక శక్తి సంక్షోభ నిర్వహణ ఆధారాలను బట్టి, ఏ దేశం కూడా న్యూఢిల్లీని మినహాయించే సమూహంలో చేరే అవకాశాలు కనిపించడం లేదని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఇటీవలి సంవత్సరాలలో భారతదేశం-పాకిస్తాన్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు పెరగడంతో సార్క్ దాదాపుగా నిర్వీర్యమైనట్లు కనిపిస్తుంది.
దక్షిణాసియాలో ప్రధాన ప్రాంతీయ సమూహమైన సార్క్ 1985లో ఢాకాలో జరిగిన ఒక శిఖరాగ్ర సమావేశంలో ఏర్పడింది. దీని ఏడు వ్యవస్థాపక సభ్యులు భారతదేశం, పాకిస్తాన్, బంగ్లాదేశ్, భూటాన్, మాల్దీవులు, నేపాల్, శ్రీలంక ఉన్నాయి. 2007లో ఆఫ్ఘనిస్తాన్ కూడా ఈ కూటమిలో చేరింది. దక్షిణాసియా ప్రాంతంలో ఆర్థిక వృద్ధి, సామాజిక పురోగతి, సాంస్కృతిక అభివృద్ధిని ప్రోత్సహించడం ఈ కూటమి ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉన్నాయి. ఉన్నత ఆశయాలు ఉన్నప్పటికీ, సార్క్ తన చివరి శిఖరాగ్ర సమావేశాన్ని 2014లో నిర్వహించింది.
2016లో ఇస్లామాబాద్లో జరగాల్సిన ఈ కూటమి తదుపరి సమావేశం, ఉరిలో జరిగిన ఉగ్రవాద దాడి తర్వాత రద్దు చేయబడింది. దీనికి భారతదేశం పాకిస్తాన్ను నిందించింది. సరిహద్దు ఉగ్రవాదానికి ఇస్లామాబాద్ మద్దతు ఇవ్వడం వల్ల సార్క్ సమావేశాలు పనికిరాకుండా పోతాయని న్యూఢిల్లీ అప్పటి నుండి వాదిస్తోంది.
ఇప్పటికీ సార్క్ సభ్యదేశంగా ఉన్నప్పటికీ, న్యూఢిల్లీ తన దృష్టిని బే ఆఫ్ బెంగాల్ ఇనిషియేటివ్ ఫర్ మల్టీ-సెక్టోరల్ టెక్నికల్ అండ్ ఎకనామిక్ కోఆపరేషన్ కూటమి వైపు మళ్లించింది, ఈ సమూహంలో పాకిస్తాన్ ప్రాంతీయ సహకారం నుండి మినహాయించబడింది. తాజా గణాంకాల ప్రకారం, సార్క్ దేశాలు ప్రపంచ జనాభాలో రెండు బిలియన్లకు పైగా ఉన్నాయి, దీని వలన దక్షిణాసియా ప్రపంచంలోనే అత్యంత జనసాంద్రత కలిగిన ప్రాంతంగా మారింది. అయితే, దక్షిణాసియాలో వాణిజ్యం కేవలం $23 బిలియన్ల వద్దనే ఉంది. ఇది ప్రపంచ బ్యాంకు డేటా ప్రకారం ఈ ప్రాంతం మొత్తం వాణిజ్యంలో 5 శాతం మాత్రమే ప్రాతినిధ్యం వహిస్తుంది. ప్రాంతీయ కనెక్టివిటీ లేకపోవడం ఈ ప్రాంతం బలహీనమైన వాణిజ్య సంబంధాలకు ఒక ప్రధాన కారణంగా ఉంది.
వాషింగ్టన్ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న ఈ సంస్థ దక్షిణాసియా దేశాలు అడ్డంకులను తగ్గించుకుంటే $67 బిలియన్ల విలువైన వస్తువులను మార్పిడి చేసుకునే అవకాశం ఉంది. అంటే వాటి ప్రస్తుత వాణిజ్యం కంటే మూడు రెట్లు అధికమని భారత్ అంచనా వేసింది. కానీ సార్క్ స్తంభించిపోయిన సమయంలో ప్రాంతీయ సహకార విధానాలను వైవిధ్యపరచడం తిరిగి ఊహించుకోవడం అనే పాకిస్తాన్ ఉద్దేశ్యాన్ని ఇది సూచిస్తుంది . అయితే పాకిస్తాన్ ప్రాంతీయ సహకార పటాన్ని తిరిగి రూపొందించడానికి ప్రయత్నించడం ఇదే మొదటిసారి కాదు. ఇస్లామాబాద్, బీజింగ్తో పాటు జూన్లో ఇలాంటి ప్రయత్నం చేసింది.
ప్రాంతీయ కూటమిలో చేరేందుకు బీజింగ్ ఆచితూచి వ్యవహరిస్తుందట. భారతదేశ జనాభా పాకిస్తాన్ జనాభా కంటే ఏడు రెట్లు ఎక్కువ, దాని రక్షణ బడ్జెట్ ఇస్లామాబాద్ కంటే ఐదు రెట్లు ఎక్కువ దాని ఆర్థిక వ్యవస్థ 12 రెట్లు పెద్దదిగా ఉంది. దాని విదేశీ మారక నిల్వలు పాకిస్తాన్ను 45 రెట్లు మించి ఉన్నాయని బీజింగ్ బేరిజు వేస్తుందాట.
దక్షిణాసియాలో భారత్ అనివార్య నాయకుడిగా వ్యవహరిస్తుంది. నేపాల్, భూటాన్, బంగ్లా, ఆఫ్గన్, మాల్దీవులు, శ్రీలంక వంటి సార్క్ కూటమి దేశాలను కష్ట సమయాల్లో న్యూఢిల్లీ తన సహాయ సహాకారాలు అందిస్తుంది. నేపాల్ , భూటాన్ వంటి ఈ ప్రాంతంలోని కొన్ని చిన్న దేశాలు తమ ఎగుమతి అవసరాలను తీర్చుకోవడానికి భారతదేశంపై ఆధారపడతున్నాయి.
దక్షిణాసియా ప్రాంతీయ నిర్మాణం, లక్ష్యాలను బాహ్య శక్తులు నిర్దేశించకుండా ఉండటానికి భారతదేశం బాధ్యతాయుతమైన సహకార నాయకుడిగా కొనసాగుతుంది. భారత్ సూపర్ పవర్గా ఎదుగుతుండటంతో చైనా కూడా వ్యూహాత్మక అడుగులు వేస్తుంది. సమతుల్య ప్రాంతీయ కూటమిలో ఢిల్లీ లాంటి చురుకైన భాగస్వామ్యం చాలా అవసరమని చైనా భావిస్తుందట.
దక్షిణాసియాలో భారత్ లేని కూటమిలో చేరేందుకు ఏ దేశం ముందుకు రావడం లేదట పాక్ ప్రాంతీయ కూటమి ఏర్పాటు కోసం ఎన్ని ప్రయత్నాలు చేసిన ఫలించడం లేదని వాపోతుంది. దక్షిణాసియాలో ప్రత్యేక స్థానం కోసం వెంపర్లాడుతున్న దాయాది దేశానికి ఈ అంశం మిగుడు పడటంలేదట.
